Catena aurea

Prooemium

Liber I: De ente divino

1. De ente divino increato, quod est Deus gloriosus, et iuxta hoc de dis gentium et de quibuslibet, qui nuncupative di dicuntur, ut Demogorgon, Pollux, Saturnus, luppiter, Mars, Phoebus, Bacchus, Iuno, Minerva, Diana, Vesta, Ceres, Neptunus, Pluto, Vulcanus, Mercurius, Aeolus, Venus, Gratiae tres, scilicet Pasithea, Eugiale, Euphrosyne ac alii quamplures.

2. De ente divino creato, quod est intelligentia et angelus tam bonus quam malus, qui est diabolus et Sathanas, et iuxta hoc de phasmatibus, phantasmatibus, portentis, lemuribus, sphingis, noxis, furiis, lamiis, harpyis, larvis, manibus et ceteris talibus, quae frequenter capitibus debilibus et interdum etiam sanis apparere consueverunt.

Liber II: De ente naturali in communi

1. De principio, bono, infinito et natura, et habet quaestiones curiosas et utiles cum suis responsionibus .

2. De causis omnibus generaliter, et primo de efficiente per se et de agente increato et creato, naturali et artificiali, principali et instrumentali, et de agente et faciente et de modis agendi; post haec de efficiente per accidens, ut sunt casus, fortuna, omen et fatum; secundo de causa materiali, de materia etiam syllogismi; tertio de forma et causa formali; quarto de finali.

3. De motu naturali et violento, de motu gravium, de motu cordis et motu progressivo, de pulsione, tractu et vectione et vertigine, de motu in vacuo, de motu angeli, de motu corporis Christi ad motum hostiae etc.

4. De loco et vacuo et tempore, quae sequuntur motum sicut mensurae extrinsecae: tempus enim est mensura motus, locus autem mensura mobilis secundum veritatem, vacuum autem secundum quorundam opinionem; ideo de istis dicetur, et de pleno etiam metaphorice.

5. De tempore, aevo et aeternitate, de tempore quidem incarnationis filii Dei, de temporibus anni, de mutatione temporum, de temporibus medicinalibus multa et de morbis secundum tempora.

Liber III: De ente naturali in se ingenerabili

1. De caelo toto quantum ad eius substantialia et accidentalia generaliter.

2. De tribus caelis superioribus, scilicet empyreo vel igneo, item crystallino vel aqueo, quae sunt immobilia, et de caelo sidereo vel octava sphaera cum stellis, imaginibus et ceteris omnibus specialiter.

3. De caelis septem inferioribus, id est de sphaeris planetarum septem et de planetis ipsis singulariter.

Liber IV: De ente naturali in se generabili et corruptibili

1. De anterioribus communibus ad ens generabile et corruptibile et de elementis in communi.

2. De elementis in speciali, et quaerit de igne multa notabilia.

3. De aere et suis condicionibus etiam medicinalibus.

4. De aqua generaliter et specialiter et etiam medicinaliter quantum ad maria, lacus, stagna, fontes, puteos, cisternas, thermas, fluvios et cetera omnia vel plurima.

5. De terra, quae est infimum et ultimum simplicium, et de eius quantitate, figura, motu et quiete etc. et de speciebus eius et partibus generalibus, scilicet Asia, Africa et Europa, et de partium illarum partibus, puta Teutonia, Italia, Graecia et de ceteris per totum provinciis; item de montibus, civitatibus et ceteris.

Liber V: De aris et aquae impressionibus

1. De exhalationibus, vaporibus et impressionibus elementorum in communi et specialiter de exhalatione sicca, 40 quorum quaedam, ut dictum est, generantur in aere, puta ignes et cometae, item tonitruum cum fulgure, item venti cum tempestate, quaedam in aqua, ut salsedo, quaedam in terra, ut terrae motus.

2. De impressionibus ex vapore umido in aere generatis primo et post de his, quae in terra fiunt.

3. De impressionibus, quae nec ex siccis nec ex umidis vaporibus generantur, sed in vaporibus vel nubibus apparent, ut iris, halon, parhelii etc.

4. De causarum harum impressionum distinzione et qualiter quaedam earum sunt activae et quaedam passivae.

5. De effectibus communibus qualitatum acti- varum praedicta consequentibus, ut sunt generatio mixti, coagulatio, combustio, digestio cum speciebus suis, quae sunt pepansis, quasi maturatio in fructibus, item hepsesis, quasi assatio, et indigestio cum speciebus suis, quae sunt homothes, quae opponitur pepansi, molinsis, (quae) opponitur hepsesi, et stateusis, quae opponitur optesi. Item putrefactio et de effectibus eius secundum omnes modos suos etc.

6. De passionibus consequentibus diversitatem mixtorum secundum quod mixta sunt, quas enumerai Aristoteles undeviginti oppositiones et duodequadraginta opposita, scilicet coagulabile et oppositum, mollificabile et oppositum, curvabile et oppositum, cedens pulsui et oppositum et cetera omnia talia.

Liber VI: De mixtis inanimatis sive de mirabilibus

1. De lapidibus communibus et pretiosis in generali et speciali.

2. De metallis et naturalibus et artificialibus generaliter primo, et postea specialiter.

3. De mediis inter lapides et me- talla, non solum naturalibus, sed etiam artificialibus. Quorum quaedam sunt inter mineralia media per participationem, ut arsenicum, marchasida, quaedam per abnegationem, ut asphaltum, alpanna, cerusa, lazurium, cenobrium, viride hispanicum, glebae quaedam et venae vel desudationes vel uliginationes terrae, gypsus, minium, nitrum, sales, succinum, tuchia, vitrum et alia quae- cumque talia ex quocumque provenientia exsiccata et indurata sic, ut de loco ad locum deferantur.

Liber VII: De vegetabilibus et plantis

1. De plantis et vegetabilibus in communi et earum partibus et accidentibus nascentiisque et exituris etc.

2. De herbis, et habet quaestiones centum octoginta sex, et tractat primo de herbis in se et specialiter de unaquaque vel pluribus plus notis, secundo de herbis quantum ad ea, quae ex ipsis proveniunt, ut sunt semina, species omnes etc.

3. De arboribus.

4. De mediis inter herbas et arbores magnas.

5. De rebus rusticis et de agricultura et laetamine vario et pluribus aliis.

Erstellt nach: Heinrich von Herford: Catena aurea entium. Tabula quaestionum. 2 Bände. Hg. v. Loris Sturlese und Alessandro Palazzo. Pisa 1987-2004.