Blum, Elisabeth (ed.); Blum, Paul Richard (ed.); Leinkauf, Thomas (ed.)
Traktate zur Platonischen Philosophie
Übersetzt und mit Erläuterungen versehen von Elisabeth Blum, Paul Richard Blum und Thomas Leinkauf
Berlin; Akademie-Verlag 1993
Series: Collegia. Philosophische Texte
Online editions:
Language
- german
- latin
Keywords
Uniform title
Parallel title
- Theologia platonica de immortalitate animorum
- Platonica theologia
- Theologia Platonica de immortalitate animorum
- Théologie Platonicienne de l'immortalité des âmes
References
Table of Contents
Gliederung des Werks
Primus liber ascendit usque ad deum.
1. Si animus non esset immortalis, nullum animal esset infelicius homine.
2. Corpus natura sua nihil agit.
3. In Supra formam divisam in corpore extat forma individua, id est anima.
4. Anima rationalis per substantiam immobilis est; per operationem est mobilis; per virtutem est partim immobilis, partim mobilis.
5. Super animam mobilem est immobilis angelus.
6. Super angelum est deus, quoniam anima est mobilis multitudo, angelus multitudo immobilis, deus immobilis unitas.
Secundus liber disputat de deo iam invento.
1. Unitas, veritas, bonitas idem sunt et super ea nihil est.
2. Non sunt dii plures inter se aequales.
3. In Non sunt dii plures alius super alium sine fine.
4. Dei virtus est infinita.
5. Deus semper est.
6. Deus est ubique.
7. Deus omnia agit et servat et in omnibus omnia operatur.
8. Deus agit per suum esse quicquid agit.
9. Deus intellegit seipsum primo, ac etiam singula
10. Deus intellegit infinita.
11. Deus voluntatem habet perque illam extra se efficit omnia.
12. Voluntas dei necessaria simul et libera est, et agit libere.
13. Deus amat et providet.
Tertius liber descendit a deo et comparat invicem gradus rerum ad medium gradum et hunc ad alios.
1. Descensus per quinque gradus fit, per quos est factus ascensus. Qui gradus invicem congrue comparantur.
2. Anima est medius rerum gradus atque omnes gradus tam superiores quam inferiores connectit in unum, dum ipsa et ad superos ascendit et descendit ad inferos.
Quartus liber dividit in species suas gradum rerum medium, id est, animam.
1. Tres sunt animarum rationalium gradus. In primo est anima mundi, in secundo animae sphaerarum, in tertio animae animalium quae in sphaeris singulis continentur.
2. Animae sphaerarum movent sphaeras per legem fatalem et movent in circulum, quia ipsae sunt circuli.
Quintus liber tractat de immortalitate animae per rationes communes.
1. Omnis rationalis anima est immortalis. Prima ratio: quia per se movetur et in circulum.
2. Secunda ratio: quia stat per substantiam.
3. Tertia ratio: quia haeret divinis.
4. Quarta ratio: quia materiae dominatur.
5. Quinta ratio: quia est a materia libera.
6. Sexta ratio: quia est individua.
7. Septima ratio: quia esse suum habet in sua essentia.
8. Octava ratio: quia esse proprium habet et numquam a sua forma discedit.
9. Nona ratio: quia sibi per se convenit esse.
10. Decima ratio: quia per se refertur ad deum.
11. Undecima ratio: quia non componitur ex aliqua potentia in quam possit resolvi.
12. Duodecima ratio: quia non habet in se potentiam ad non esse.
13. Tertia decima ratio: quia esse a deo accipit sine medio.
14. Quarta decima ratio: quia est per se vita.
15. Quinta decima ratio: quia vita est praestantior corpore.
Sextus liber tractat de anima per rationes proprias, quod sit indivisibilis quantum ad partem vegetativam.
1. Reductio opinionum de anima in quinque capita.
2. Plebei philosophi non ratione aliqua persuasi, sed prava decepti consuetudine corporalem animam posuerunt.
3. Anima non est corpus aut forma divisa in corpore, ut ostenditur per virtutem animae naturalem.
4. Prima ratio: quia anima est principium nutriendi et quomodocumque aliter operandi.
5. Secunda ratio: neque corpus animatum est, neque inanimatum.
6. Tertia ratio: neque crassum corpus est neque subtile.
7. Quarta ratio: corpus ex materia et forma componitur.
8. Quinta ratio: corpus natura sua dispersum est.
9. Sexta ratio: duo corpora non sunt in eodem loco.
10. Septima ratio: corpus non est simul totum in pluribus.
11. Octava ratio: anima est vita aut fons vitae.
12. Nona ratio: corpus se ipsum non movet.
13. Decima ratio: anima non crescit ad corporis huius augmentum.
Septimus liber. De anima, quod sit indivisibilis quantum ad partem sensitivam.
1. Anima non est corpus aut forma divisa in corpore aut talis formae punctum aliquod, sed est forma in qualibet parte corporis tota, ut ostenditur per potentiam sentiendi. Prima ratio: corpus non capit imagines aptas ad sensum.
2. Secunda ratio: oportet quinque sensus ad unum centrum conduci.
3. Tertia ratio: quo angustior sensus est, eo est perspicacior.
4. Quarta ratio: si sensus dividuus sit, in eo imago sensibilis dividetur.
5. Quinta ratio: anima sentit ubique tota.
6. Sexta ratio: anima non necessario patitur sentiendo.
7. Septima ratio: rationes propriae per naturalem et sensitivam animae vim, quod anima non sit forma dividua, quia qualitatis opus unum est.
8. Octava ratio: complexio agit per vim qualitatum.
9. Nona ratio: complexio est accidentalis forma.
10. Decima ratio: harmonia complexionis nihil agit in corpus.
11. Undecima ratio: in omni corpore composito est harmonia.
12. Duodecima ratio: harmonia intelligitur aut compositio ipsa membrorum aut aliqua compositionis ratio.
13. Tertia decima ratio: harmonia humorum nihil capit absque materia.
14. Quarta decima ratio: quae magis concinit, magis est harmonia.
15. Quinta decima ratio: harmonia nihil admittit dissonum.
Octavus liber. De anima, quantum ad partem intellectivam, quod indivisibilis sit et ideo immortalis.
1. Prima ratio: anima est forma individua ubique tota et nullam trahit originem a materia, ideoque immortalis est, ut ostenditur per intelligendi virtutem. Animus per quattuor gradus ascendit ad spiritum.
2. Secunda ratio: anima alitur veritate.
3. Tertia ratio: virtus animae quia indivisibilis est, corporis qualitas esse nequit.
4. Quarta ratio: species conceptioque intelligibilis suscipi non potest a corpore.
5. Quinta ratio: si mens est corpus, tangendo intelligit et currendo.
6. Sexta ratio: intellectus accipit secundum se totum quicquid capit, quod non faciet si fuerit corporalis.
7. Septima ratio: intellectus accipiendo rerum formas non amittit suam; corpora contra.
8. Octava ratio: forma est in mente universalis; talis in corpore esse non potest.
9. Nona ratio: mentes se invicem complectuntur; corpora nequaquam.
10. Decima ratio: mens per omnia corpora operatur et supra corpora.
11. Undecima ratio: mens statu proficit; corpus motu.
12. Duodecima ratio: quae in materia sunt contraria, non sunt in mente contraria.
13. Tertia decima ratio: mens accipiendo formas non mutatur.
14. Quarta decima ratio: operatio corporis tendit ad rem compositam; mentis ad simplicia.
15. Quinta decima ratio: operatio mentis finitur in operatione; operatio corporis in opere.
16. Sexta decima ratio: forma corporalis non habet vim infinitam; mens habet.
Nonus liber. Quod sit immortalis efficacius non modo ex eo quod est indivisibilis, sed etiam ex eo quod a corpore non dependet.
1. Probatur per rationalem virtutem animam non modo esse formam individuam, verumetiam a corpore non pendere, ut evidentius immortalitas demonstretur. Prima ratio: quia mens reflectitur in se ipsam.
2. Secunda ratio: mens quo magis separatur a corpore, eo melius se habet.
3. Tertia ratio: mens repugnat corpori.
4. Quarta ratio: anima libere operatur.
5. Quinta ratio: mens absque corpore operatur.
6. Sexta ratio: anima convenit partim cum divinis, partim vero cum brutis.
7. Obiectio Epicureorum et responsio de rerum temperatione.
Decimus liber. Quod sit immortalis quantum ad ordinem rerum.
1. Prima ratio: sicut ultimum in ordine corporum est incorruptibile, sic et ultimum in ordine mentium.
2. Obiectio Epicuri et responsio de rerum serie.
3. Secunda ratio: sicut in rebus naturalibus fit
4. resolutio1 ad primam materiam immortalem, sic ad formam ultimam immortalem.
5. Obiectio Epicuri et responsio de formis deo simillimis.
6. Responsio planior de formarum gradibus.
7. Obiectio Lucretii et responsio, quod mens potest absque corpore operari.
8. Obiectio Epicuri et responsio, quod deus non facit mentem nisi ex seipso et per seipsum.
9. Obiectio Panaetii et responsio, quod anima sine medio est ex deo.
10. Tertia ratio: quale est obiectum, talis est potentia.
Undecimus liber. Quod sit immortalis in quantum unitur cum obiectis aeternis, et species inde accipit absolutas.
1. Prima ratio: mens unitur obiecto perpetuo et species suscipit absolutas rationesque sempiternas.
2. Obiectio Epicureorum et responsio. De unione mentis cum speciebus absolutis et rationibus sempiternis.
3. Obiectio Epicuri et responsio, quod species innatae sunt menti.
4. Confirmatio superiorum atque insuper de ideis.
5. Confirmatio superiorum per signa.
6. Ratio secunda: mens est subiectum veritatis aeternae.
7. Obiectio Scepticorum et responsio, quod aliquid certum sciatur.
8. Obiectio Peripateticorum et responsio, quod veritas animum familiariter habitat.
Duodecimus liber. Quod sit immortalis quia formatur divina mente.
1. Rationes multae et signa. Mens humana intellegendo mente divina formatur.
2. Quaestio prima. De ascensu ad deum, id est, quomodo mens in divinam elevatur ideam.
3. Quaestio secunda. Quam ob causam in eo statu deum nos videre nequaquam animadvertimus.
4. Quaestio tertia. Quo pacto deus nobis intellegentiam infundit assidue.
5. Confirmatio superioris rationis prima, per visum.
6. Secunda confirmatio, per auditum secundum Augustinum.
7. Tertia confirmatio, per mentem secundum Augustinum.
Tertius decimus liber. Quod sit immortalis per quattuor signa, scilicet a phantasiae affectibus, rationis effectibus, artibus, miraculis.
1. Quantum anima corpori dominatur a multis ostenditur signis, ac primum ab affectibus phantasiae.
2. Signum secundum: ab effectibus rationis et vaticinatio.
3. Tertium signum: ab artium et gubernationis industria.
4. Signum quartum: ab effectu miraculorum.
5. Quaestiones sex de miraculis et solutiones.
Quartus decimus liber. Quod sit immortalis secundum duodecim dei dotes quas anima imitatur.
1. Quod anima nitatur deus fieri, ostendimus signis duodecim secundum duodecim dei dotes.
2. Quintum immortalitatis signum ab eo quod anima appetit primum verum et primum bonum.
3. Sextum signum: quia animus conatur omnia fieri.
4. Septimum signum et octavum: quoniam animus conatur facere omnia atque item omnia superare.
5. Nonum signum et decimum: quod homo affectat ubique esse atque item esse semper.
6. Signum XI, XII, XIII; XIV: quod cupimus quattuor dei virtutes assequi.
7. XV signum: quod animus summam expetit opulentiam et voluptatem.
8. XVI signum: quod colimus nos ipsos ac deum.
9. Religionem esse humano generi maxime omnium.
10. Tres obiectiones Lucretianorum et solutiones.
Erstellt nach: Ficino, Marsilio: Platonic theology. English translation by Michael J. B. Allen. Latin text edited by James Hankins with William Brown. 6 Bände. Hg. v. James Hankins. Cambridge, Mass. 2001-2006.